Kształcenie formalne ustawiczne i e-learning

Edukacja to wyścig między cywilizacją a katastrofą.
H. G. Wells

"Świadomy przedsiębiorca - kompetentny pracownik III" - projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego - POKL Priorytet IX Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach, Działanie 9.3 Upowszechnienie formalnego kształcenia ustawicznego.

Jednym z pierwszych autorów zajmujących się problemami edukacji ustawicznej był Robert J. Kidd. Sformułował on pojęcia trzech wymiarów kształcenia ustawicznego. Są to - kształcenie: w pionie, w poziomie i w głąb. Kształcenie w pionie składa się z kolejnych szczebli edukacji szkolnej – od przedszkola, poprzez szkołę podstawową i średnią, do studiów wyższych oraz podyplomowych. Kształcenie w poziomie powinno zapewnić poznawanie różnorakich dziedzin życia, nauki i kultury niezależnie od kształcenia pionowego. Istotne znaczenie ma tutaj likwidacja barier między dziedzinami życia i kultury, co umożliwia pełne wykorzystanie kształcenia w poziomie (dzięki indywidualnej aktywności człowieka i działalności pozaszkolnych instytucji oświatowych). Kształcenie w głąb z kolei jest ściśle związane z jakością edukacji, różną na różnych terenach UE. Wyraża się w motywacji do kształcenia, umiejętnościach samokształcenia, zainteresowaniach i preferencjach intelektualnych.

Społeczeństwo oparte na wiedzy i informacji oraz bardzo szybko zmieniająca się technologia, a wszystko to dziejące się w globalnej wiosce - zwanej Ziemią, to przemiany dziejące się w realnym, codziennym świecie. Aby nadążyć za dynamiką otaczających nas zmian, zmuszani jesteśmy do uczenia się przez całe życie (long life learning). Sprostanie wyzwaniom kreowanym przez zmiany otoczenia, a w szczególności gwałtowny rozwój technologiczny, globalizację czy przeobrażenia społeczno-ekonomiczne wymaga zastosowania idei edukacji ustawicznej w celu sprostania wymaganiom życia codziennego. Nieustanne podnoszenie kwalifikacji, ciągłe poszerzanie swojej wiedzy, w celu przystosowania do zmieniającego się w szybkim tempie świata – to wymuszona na jednostce konieczność. To co obowiązuje w dniu dzisiejszym – jutro może już być częściowo lub nawet zupełnie nieaktualne. Więc walka z dezaktualizacją postaw, wiedzy, kompetencji i umiejętności staje się jednym z najważniejszych wyznań cywilizacji i Unii Europejskiej. Takie wymagania stawia przed człowiekiem społeczeństwo oparte na wiedzy i technologii. Dlatego właśnie współczesną edukację należy postrzegać jako proces trwający w różnych formach przez całe życie jednostki. Ma on początek w edukacji szkolnej, będącej przygotowaniem do dalszej aktywności edukacyjnej. A kończyć się powinien wraz ze śmiercią.

Polityka oświatowa w krajach UE jako jeden z głównych priorytetów określa kształcenie ustawiczne. Programy dotyczące kształcenia permanentnego mają wspierać proces przejścia UE do gospodarki i społeczeństw opartych na wiedzy, a wszystko po to, aby sprostać nieustannym przemianom społeczno-ekonomicznym. Komisja Europejska opracowała dokumenty oświatowe, których założenia skupiają się wokół zagwarantowania Europejczykom możliwości uczenia się przez całe życie. A Rezolucja Rady Unii Europejskiej z 27 czerwca 2002 r. określa uczenie się przez całe życie (lifelong learning) jako proces uczenia się od fazy przedszkolnej do późnej emerytalnej, włączając w to obszar uczenia się formalnego (w szkołach i innych placówkach systemu edukacji), pozaformalnego (w instytucjach poza systemem edukacji) i nieformalnego (naturalnego). Dodatkowo obejmuje wszelką, trwającą przez całe życie aktywność uczenia się, mającą na celu rozwój wiedzy, kompetencji i umiejętności w perspektywie osobistej, obywatelskiej, społecznej oraz zorientowanej na zatrudnienie.